Συναισθηματικά Νέα

Ο Αργύρης Σ. Μάρδας αναλύει Michael Jackson

Κάνε τώρα μέσα σου την αλλαγή που θέλεις να δεις στον κόσμο.

Michael Jackson wall painting

Ήμουν πολύ μικρός όταν άκουσα για πρώτη φορά το Man in the Mirror από το άλμπουμ «BAD» του Michael Jackson. Και για να πω την αλήθεια, ήταν μια εποχή που πήγαινα ακόμα σχολείο και ντρεπόμουν που τον άκουγα. Ήταν θηλυπρεπής, περίεργος, διαφορετικός και πρώην (!) μαύρος. Όλοι στο σχολείο άκουγαν Nirvana ή Guns n Roses εκείνη την εποχή. Εγώ ήμουν, μάλλον, ο περιθωριακός nerd που άκουγε Madonna και Michael Jackson, κυρίως στα κρυφά.

Το συγκεκριμένο τραγούδι έμπλεκε την pop μουσική με την κλασική αμερικάνικη gospel (τη μουσική που ακουγόταν στις εκκλησίες) με ένα ισχυρό μήνυμα αυτογνωσίας, που μέχρι τότε γνώριζαν μόνο λίγοι μυημένοι στο χώρο.

Αυτό που έλεγε ήταν ότι, αν θέλεις να αλλάξεις τον κόσμο, χρειάζεται να κοιτάξεις τον εαυτό σου στον καθρέφτη και να αλλάξεις αυτόν! Στις παρακάτω γραμμές θα προσπαθήσω να αναλύσω μερικούς από τους στίχους, για να σας θυμίσω γιατί αυτός ο άνθρωπος ήταν ένας από τους πιο έξυπνους και πιο ευυπόληπτους καλλιτέχνες της εποχής του.

I’m gonna make a change, for once in my life

Θα κάνω μια αλλαγή, για μια φορά στην ζωή μου

It’s gonna feel real good, gonna make a difference

Θα με κάνει να νιώσω καλά, θα κάνει τη διαφορά

Gonna make it right… Θα κάνω το σωστό…

Ξεκινάει το τραγούδι με μια δήλωση. Να κάνει κάτι, να καταφέρει κάτι που θα τον κάνει να νιώσει όμορφα και να κάνει τη διαφορά. Αφού μας το δηλώνει, προχωράει στο πρόβλημα. Τί είναι αυτό που επιθυμεί να διορθώσει και πώς.

Παρατηρώντας αυτή τη σειρά ξαφνιάζομαι, γιατί είναι βασισμένη σε βήματα που ακολουθεί κάποιος στο life coaching, όταν επιθυμεί να μάθει τρόπους να πετύχει τους στόχους του. Περίεργο για ένα pop τραγούδι, δε νομίζετε;

As I turn up the collar on my favorite winter coat

Όπως ανεβάζω το κολάρο στο αγαπημένο μου χειμωνιάτικο παλτό

This wind is blowin’ my mind

Αυτός ο άνεμος μου παίρνει το μυαλό

Για να πετύχεις την αλλαγή, χρειάζεται να είσαι προετοιμασμένος για εμπόδια και δυσκολίες. Να ντυθείς καλά, ζεστά και να είσαι έτοιμος για μια βόλτα μέσα στην ίδια σου την καρδιά, που μάλλον έχει κρυώσει.

I see the kids in the street, with not enough to eat

Βλέπω τα παιδιά στο δρόμο, που δεν έχουν αρκετά για να τραφούν

Εδώ συναντάμε το πρόβλημα που τελικά θα έληγε και την καριέρα του. Το κόλλημα του με τα παιδιά*. Μας κεντρίζει, όμως, το ενδιαφέρον, γιατί τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό από κάποιον ανυπεράσπιστο, όπως είναι ένα παιδί που χρειάζεται τη βοήθειά μας, ειδικά όταν αυτό το παιδί δεν έχει τίποτα να φάει, όπως λέει. Ναι, οι στίχοι είναι απλοί, αλλά μην ξεχνάτε ότι αυτό είναι ένα τραγούδι προορισμένο για έναν ολόκληρο πλανήτη ακροατών, και όχι για μερικούς εκλεκτούς που θα το κατανοήσουν.

Who am I, to be blind? Pretending not to see their needs

Ποιος είμαι εγώ, να είμαι τυφλός; Να προσποιούμαι ότι δεν βλέπω τις ανάγκες τους

Εδώ αρχίζουμε κι ακουμπάμε το πρόβλημα. Πόσες φορές πιάσαμε τον εαυτό μας να κοιτάζει από την άλλη πλευρά όταν αντικρίσαμε ένα πρόβλημα; Οποιοδήποτε πρόβλημα. Σχεδόν σε ό,τι μας απασχολεί, πολλές φορές κάνουμε τα στραβά μάτια. Κάνουμε σαν να μην υπάρχει και προσπαθούμε να κοιτάξουμε κάπου αλλού, μπας και το πρόβλημα εξαφανιστεί από μόνο του. Ειδικά αυτή την εποχή. Περπατάμε στο κέντρο της Αθήνας και βλέπουμε αμέτρητους άστεγους και ναρκομανείς. Αλλά περπατάμε σιωπηλά δίπλα τους, αποφεύγοντας έστω και να ανταλλάξουμε μια ματιά μαζί τους, προσπερνώντας τους. Σαν να μην ήταν ποτέ εκεί. Γιατί αν αναγνωρίσουμε το πρόβλημα, ίσως να πρέπει να κάνουμε κάτι για αυτό. Και κάτι τέτοιο θα μας χαλούσε την όμορφη και στρωμένη ζωή μας, σωστά;

They follow each other on the wind ya’ know

Ακολουθούν ο ένας τον άλλον προς τα εκεί που τους πηγαίνει ο άνεμος

’Cause they got nowhere to go

Γιατί δεν έχουν που να πάνε από μόνοι τους

That’s why I want you to know

Γι’ αυτό θέλω να σου πω να ξέρεις

Χμμ… Όλοι μας κάποια στιγμή έχουμε χάσει το δρόμο μας. Και όντως, πάμε προς τα εκεί που φυσάει ο άνεμος. Κι αυτή την εποχή περισσότερο από ποτέ. Μετά από τόσα χρόνια πίεσης και οικονομικής αφαίμαξης, έχουμε σταματήσει να έχουμε όνειρα και στόχους. Γιατί όσα και να κάναμε για τα τελευταία 7 χρόνια πήγαν στράφι. Κι έτσι σταματήσαμε να προσπαθούμε. Είδαμε ότι δεν μας βγάζει πουθενά να ονειρευόμαστε μια καλύτερη εποχή, γιατί αυτή δεν πρόκειται να έρθει. Πάμε όπου φυσάει ο άνεμος.

Είχα διαβάσει παλαιότερα κάπου, ότι οι Έλληνες δεν πρέπει να ξυπνήσουν ποτέ, γιατί τότε όλα θα αλλάξουν ή κάτι τέτοιο. Τα ακούμε αυτά εμείς και παίρνουν αέρα τα μυαλά μας. Τι ντροπή… Ναι, θέλουμε να λέμε ότι μας γονάτισαν για να μας εξουσιάζουν. Πάντα για άλλους μιλάμε, όπως λέει και η Χαρούλα. Αλλά όταν δείχνεις τους άλλους με το δάχτυλο, άλλα τέσσερα δάχτυλα δείχνουν πίσω σε εσένα.

I’m starting with the man in the mirror

Ξεκινάω με τον άνθρωπο που βλέπω στον καθρέφτη

I’m asking him to change his ways

Του ζητάω να αλλάξει αυτός τους τρόπους του

Αν θέλουμε να αλλάξει η ζωή μας, χρειάζεται να κοιτάξουμε τον άνθρωπο που βρίσκεται στον καθρέφτη μας. Σας προτείνω, λοιπόν, να πάμε στον καθρέφτη του σπιτιού μας. Να δούμε για λίγο τη σκληρή αλήθεια. Βγάλτε όλα τα φτιασίδια και τα λούσα σας, και αφεθείτε στην πραγματικότητά σας.

Για να ξεκινήσουμε να αλλάζουμε, χρειάζεται πρώτα να ξέρουμε ποιοι είμαστε. Κι έτσι όπως κοιτάζεστε, ρωτήστε τον εαυτό σας: Ποια δράση μου με έφερε σε αυτή την κατάσταση; Αφήστε την κυβέρνηση, την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ευρώ και όποια άλλη δικαιολογία βρίσκατε μέχρι τώρα. Δείτε εσάς. Ποια δική σας δράση, σας έφερε εδώ που είστε σήμερα. Ζητήστε από τον εαυτό σας να αλλάξει αυτή τη δράση. Να βάλει στην θέση της μία που θα εξυπηρετούσε τους στόχους και τα όνειρά σας. Τόσο απλό. Όσο απλό είναι κι αυτό το τραγούδι.

And no message could have been any clearer

Και κανένα μήνυμα δε θα μπορούσε να είναι πιο ξεκάθαρο

If you wanna make the world a better place

Αν θέλεις να κάνεις τον κόσμο καλύτερο

Take a look at yourself, and then make a change

Κοίτα τον εαυτό σου και κάνε την αλλαγή που θες να δεις.

Κάνε την αλλαγή που θέλεις να δεις στην κοινωνία, πρώτα στη δική σου ζωή. Γίνε αυτό που θα ήθελες να είσαι. Φτιάξε εσύ τον εαυτό σου κι άσε την κοινωνία να συντονιστεί μαζί σου. Έτσι λειτουργεί το σύστημα μας. Το ανθρώπινό μας σύστημα. Η αλλαγή πάντα χρειάζεται να είναι εσωτερική. Τότε, και μόνο τότε, αρχίζουν τα πράγματα να βελτιώνονται.

I’ve been a victim of a selfish kind of love

Ήμουν θύμα εγωισμού (ένα είδος εγωιστικής αγάπης)

It’s time that I realize

Είναι η ώρα να το συνειδητοποιήσω…

Όλη η κοινωνία μας μαθαίνει να ήμαστε εγωιστές. Να διαχωριζόμαστε από τους άλλους και όταν ένα πρόβλημα έρχεται στην αντίληψή μας να κοιτάμε αλλού. Αλλά το θέμα με αυτήν την πρακτική είναι ότι το σύμπαν που ζούμε είναι αλληλοεπιδρώμενο. Ό,τι έχουμε μέσα μας προβάλλεται στο κοινωνικό μας σύνολο και το λαμβάνουμε πίσω, ως την πραγματικότητα που ζούμε. Δεν το λέω εγώ αυτό, το λέει, εκτός άλλων, και ο Καρλ Γιουνγκ, ένας από τους πατέρες της σύγχρονης ψυχολογίας. Όταν δεν διορθώνουμε τα προβλήματα της κοινωνίας μας, αυτό σημαίνει ότι δε δίνουμε λύση στα προσωπικά μας προβλήματα και αν δώσουμε προσοχή στους άλλους, στην πραγματικότητα δίνουμε προσοχή σε εμάς.

Και ναι, η κοινωνία είναι εγωιστική. Είναι άδικη και δεν έχει μέσα της και δεν μας προσφέρει την αγάπη που πάντα επιζητάμε. Αλλά αυτό αυτομάτως δε σημαίνει ότι κι εμείς δεν έχουμε μέσα μας την αγάπη που πάντα θέλαμε να έχουμε;

Και τι κάνουμε γι’ αυτό; Βρίζουμε την κοινωνία και τους θεσμούς της, βρίζουμε δηλαδή τον εαυτό και την ψυχή μας. Αυτό εννοούσα παραπάνω με το «να ξυπνήσουν οι Έλληνες». Ότι πρέπει να αποφασίσουμε ότι δεν ευθύνεται κάποιος άλλος για τα δικά μας δεινά, ότι πρέπει να αναλάβουμε την ευθύνη για τη δημιουργία ενός νέου αναβαθμισμένου δυτικού πολιτισμού, ενός πολιτισμού για τον οποίο θα ήμασταν υπερήφανοι.

…That there are some with no home, not a nickel to loan …

Ότι υπάρχουν άλλοι άνθρωποι που δεν έχουν ούτε σπίτι, ούτε χρήματα

Could it be really me, pretending that they’re not alone?

Θα μπορούσε να ήμουν εγώ, που υποκρινόμουν ότι δεν είναι μόνοι τους;

A willow deeply scarred, somebody’s broken heart

Μια ιτιά βαριά τραυματισμένη, κάποιου η καρδιά η σπασμένη

And a washed-out dream

Κι ένα ξεπλυμένο όνειρο

They follow the pattern on the wind, ya’ see

Βλέπεις, όλοι ακολουθούν το μοτίβο στον αέρα ’

Cause they got no place to be

Γιατί δεν έχουν πού να πάνε

That’s why I’m starting with me

Γι’ αυτό ξεκινάω με εμένα.

Ναι, έχει δίκιο. Γιατί αν δεν έχουμε όνειρα, δεν έχουμε και δρόμο και πηγαίνουμε όπου φυσάει ο αέρας. Γιατί αν ονειρευόμασταν τον κόσμο που θα θέλαμε να ζήσουμε, αναγκαστικά θα κάναμε κινήσεις για να τον δημιουργήσουμε. Αλλά αντί γι’ αυτό ξεπλυθήκαμε, όπως ξεπλύθηκε το πανέμορφο μαύρο χρώμα του Michael.

Ας ξεκινήσουμε με εμάς, ξαναλέει. Με τον άνθρωπο που βλέπουμε στο δικό μας καθρέφτη.

Και τότε, προς έκπληξη όλων, το pop τραγούδι το γυρνάει σε gospel. Μας βάζει μέσα σε μια εκκλησία παθιασμένων ανθρώπων, που όλοι μαζί μιλάνε για ένα ανώτερο ιδανικό και μια μεγάλη Αλήθεια: Ότι όλοι είμαστε ένα. Ότι αν κάποιος από εμάς αλλάξει, τότε θα αλλάξουμε όλοι, σιγά-σιγά. Αλλά πρέπει να γίνει η αρχή. Πρέπει ένας να κάνει την αλλαγή μέσα του, να μας δείξει το δρόμο και να μας θυμίσει ότι, ναι, αυτός είναι ο δρόμος.

Πρώτα, ονειρευόμαστε. Μετά βλέπουμε τι μας περιορίζει για να ζήσουμε το όνειρό μας.

Μετά διορθώνουμε αυτά που μας έφεραν εδώ, μέσα μας. Όχι εκτός μας. Κοιτάμε δηλαδή την ψυχολογία μας, τις αποφάσεις μας. Αναβαθμίζουμε ό,τι μας τιμά και αλλάζουμε ό,τι δεν μας αρέσει. Και μετά, κάνουμε μικρά βήματα προς το όνειρό μας. Μικρά, σταθερά βήματα. Με ευλάβεια, αφοσίωση, σεβασμό και αγάπη. Με φροντίδα στον εαυτό μας, πάνω από όλα, και μετά σε όλους τους άλλους γύρω μας. Γινόμαστε το παράδειγμα. Γινόμαστε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε στον κόσμο γύρω μας.

Make that change.

Έτσι τελειώνει το τραγούδι του ο Micahel Jackson.

Κάνε την αλλαγή.


* Για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε τον Michael Jackson, χρειάζεται να δούμε την ιστορία του. Αν και ήταν ένας άνθρωπος όπως όλοι εμείς ήταν δραματικά διαφορετικός. Ήταν ένα κατασκεύασμα της καπιταλιστικής κοινωνίας μέσα στην οποία γεννήθηκε. Ήταν ένα προϊόν. Από την πρώτη μέρα που πάτησε αυτή η ψυχή πάνω στον πλανήτη, όλοι γύρω του δεν τον αντιμετώπιζαν ως άνθρωπο, αλλά ως πηγή εισοδήματος. Κι ήταν μαύρος σε μια κοινωνία που μόλις είχε απαγορέψει την δουλεία.

Όντας ένα παιδί θαύμα, είχε να αντιμετωπίσει όσο μεγάλωνε την αλλαγή της φωνής του. Ξέρετε τί έκανε; Δεν την άλλαξε ποτέ. Οι φωνητικές του φωνές άλλαξαν τη χροιά της φωνής του, αλλά εκείνος επέλεξε να χρησιμοποιεί Φαλτσέτο. Το Φαλτσέτο «βγαίνει» όταν οι φωνητικές χορδές διαχωρίζονται και επιμηκύνονται σε τέτοιο βαθμό, ώστε προσφέρουν ψηλό pitch, όταν δηλαδή η φωνή ηχεί σε πολύ υψηλές νότες. Στην Ελλάδα αυτές τις νότες έχουμε συνηθίσει να τις λέμε και ψεύτικες νότες.

Έτσι, κράτησε την παιδικότητα στην φωνή του και δεν πέρασε ποτέ στην ενηλικίωσή της. Όταν είδε ότι και το χρώμα του ήταν πρόβλημα, το άλλαξε και αυτό. Όλα θυσιασμένα στο βωμό της εικόνας και του κέρδους. Όπως είπαμε, ήταν ένα προϊόν που δεν έπρεπε να χαλάσει κι έπρεπε να υπηρετεί συγκεκριμένες τάσεις και μόδες.

Ο Jackson ήταν ένας μάρτυρας ενός συστήματος, που πλέον όμως είναι παρωχημένο.

Δεν έζησε παιδική ηλικία όπως τον είχαμε ακούσει να λέει και να ξαναλέει. Το έλεγε τόσο συχνά, που από ένα σημείο και μετά έγινε γραφικός. Δεν είχε άδικο. Δεν έζησε ούτε παιδική ηλικία, αλλά ούτε και καμία άλλη ηλικία ως ένας συνηθισμένος άνθρωπος. Όσο έβγαζε χρήματα στις δισκογραφικές εταιρείες που τότε εξουσίαζαν την μουσική βιομηχανία, τόσο τον υποστήριζαν και του πρόσφεραν την επιτρεπόμενη άνεση. Όταν σταμάτησε να είναι τόσο παραγωγικός, χρειάστηκε να τον καταστρέψουν, γιατί τότε θα τους έβγαζε περισσότερα χρήματα.

Βλέπετε, στην Αμερική, λείπει αυτό που έχουμε εδώ στην Ελλάδα και το θεωρούμε δεδομένο. Την ανθρωπιά και την αξιοπρέπεια. Εκεί, όλα θυσιάζονται στο βωμό του χρήματος και της δόξας. Εμείς εδώ, χωρίς να έχουμε ζήσει στη σύγχρονη ιστορία μας δόξα και χρήματα, έχουμε αυτές τις πληροφορίες στο αίμα μας, από την αρχαία εποχή. Από τότε που η Ελλάδα ήταν η Αμερική του τότε κόσμου. Ξέρουμε πώς είναι να μην υπολογίζεις κανέναν και να θυσιάζεις τα πάντα στον βωμό του χρήματος και της δόξας. Το ζήσαμε από τις απαρχές της αρχαίας ελληνικής Πόλης και αργότερα Δημοκρατίας, το ζήσαμε και με τον επεκτατισμό του Μακεδονικού κράτους με τον Μέγα Αλέξανδρο και είδαμε πού καταλήγει μια τέτοια συμπεριφορά.

Δεν έχει σημασία αν σας αρέσει ή όχι ο Michael Jackson, αν πιστεύετε ότι είναι ένοχος ή όχι για τις κατηγορίες που του προσάπτουν. Ως άνθρωπος είχε θετικά και αρνητικά. Έκανε λάθη. Το μόνο σίγουρο είναι αυτό. Το έργο του όμως είναι αυτό που θα μείνει στους αιώνες! Και αν κάποιος μαύρος θηλυπρεπής άνδρας κατάφερε να γίνει αποδεκτός και να ευαισθητοποιήσει μια ολόκληρη γενιά παγκοσμίως, οφείλουμε να του υποκλιθούμε.

Έτσι λοιπόν, αν θέλουμε να φέρουμε μια αλλαγή, χρειάζεται να κοιτάξουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη και να κάνουμε στον εαυτό μας τις αλλαγές που θέλουμε να δούμε στη ζωή μας. Αν πάλι, θέλουμε να αλλάξουμε τον παγκόσμιο πολιτισμό, χρειάζεται να δούμε στον καθρέφτη πρώτα τον δικό μας πολιτισμό, πρώτα την κοινωνία που έχουμε διαμορφώσει και να κάνουμε τις αλλαγές που θέλουμε, πρώτα σε εμάς. Μόνο έτσι θα δούμε το σύγχρονο πολιτισμό να αλλάζει, να εξελίσσεται και να ανθίζει προς νέες κατευθύνσεις.

Συγγραφέας - Βιβλιογραφία - Συνδεσμοι

Συγγραφέας: Αργύρης Σ. Μάρδας

Επιμέλεια: Αγγελική Αρβανίτη, Πολιτισμολόγος, Θεραπεύτρια

Δημοσιεύθηκε πρώτα στην Όμορφη Ζωή τον Νοέμβριο του 2017.

Πρόσφατα άρθρα

Σύνδεση Κατηγορίες
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο emoducation.com, αποδέχεστε τη χρήση cookies.